Mylna: reglur leiksins

Borðið

Þrír ferningar hver innan í öðrum, tengdir fjórum línum sem liggja gegnum miðju hverrar hliðar. Mennirnir standa á tuttugu og fjórum skurðpunktum, ekki í reitunum. Á miðjunni sjálfri er enginn punktur. Hvor spilari hefur níu menn.

Fyrsti hluti: að leggja niður

Til skiptis leggið þið einn mann á hvaða lausan punkt sem er. Þetta tekur átján leiki, níu hvor. Flestir byrjendur eyða þessum hluta í að byggja sínar eigin raðir og tapa einmitt þess vegna: að leggja niður snýst fyrst og fremst um að trufla andstæðinginn og að ná þeim fjórum punktum þar sem tvær línur skerast — þeim fjölförnustu á borðinu.

Mylnan og að taka mann

Þrír eigin menn á einni merktri línu mynda mylnu. Um leið og þú lokar henni — hvort sem er með því að leggja niður eða færa — fjarlægir þú einn mann andstæðingsins af borðinu. Hann kemur ekki aftur.

Þú mátt ekki taka mann sem er hluti af mylnu andstæðingsins, nema allir menn sem hann á eftir standi í mylnum. Skálínur telja ekki, og þrír menn sem virðast aðeins standa í röð mynda ekki mylnu ef borðið dregur ekki línu gegnum þá.

Annar hluti: að færa

Þegar allir átján mennirnir eru komnir niður þýðir leikur að renna einum manni eftir línu á næsta lausa punkt. Ekki má hoppa, og ekki er hægt að fara á punkt sem er ekki tengdur þínum. Ef þú opnar mylnu og færir manninn síðar til baka telur hún aftur og þú tekur enn einn mann.

Tvöfalda mylnan

Þetta er leikurinn sem ræður skákum, og það er ekki myndin sem flestir teikna fyrst. Tvær mylnur sem deila manni eru lítils virði: ef þú hreyfir sameiginlega manninn brotna báðar í einu, svo brottförin lokar engu og þú tekur mann aðeins annan hvern leik — ef maðurinn getur á annað borð hreyfst.

Það sem þú vilt eru tvær mylnur án sameiginlegs manns, í hvora vantar einn punkt, og þessir tveir punktar liggja hlið við hlið. Þá gengur einn maður fram og til baka á milli þeirra og lokar mylnu í hverjum einasta leik. Fimm menn duga, og andstæðingur sem getur hvorki lokað fyrir né brotið upp tapar manni í hverjum leik.

Þriðji hluti: að fljúga

Þegar spilari á nákvæmlega þrjá menn eftir má hann færa sig á hvaða lausan punkt sem er, ekki bara á aðliggjandi. Þetta er síðasta-tækifæris-regla sem heldur lífi í tapaðri stöðu. Í alvöru tafli er hún oft tekin af, því án hennar eru þrír menn yfirleitt tapaðir.

Hvernig skákin endar

• Fækkaðu mönnum andstæðingsins niður í tvo og skákinni er lokið: með tveimur mönnum verður engin mylna til.
• Sá sem á engan löglegan leik tapar á staðnum — hversu marga menn sem hann á eftir.
• Ef sama staða kemur upp þrisvar, eða fimmtíu leikir líða án þess að maður sé tekinn, verður jafntefli. Án þessara reglna myndu góðir spilarar aldrei ljúka skák.

Hvaðan leikurinn kemur

Borð höggvin í stein hafa fundist á ákaflega mörgum stöðum, meðal annars á þakhellum við hofið í Kurna í Egyptalandi — þótt það sé ágiskun að tímasetja rispu í steini og hina venjulegu ártalsgetgátu 1400 f.Kr. beri að taka með fyrirvara. Víst er að leikurinn var iðkaður um allan rómverska heiminn og að hann varð gríðarlega vinsæll í Evrópu miðalda: borð eru rist í bekki í klausturgöngum og kirkjustóla á Englandi, í Frakklandi og Þýskalandi, af fólki sem átti að vera að fylgjast með einhverju öðru.

Leikurinn var leystur árið 1993 með afturvirkri greiningu: með fullkomnu tafli beggja verður jafntefli. Það skiptir tölvur miklu og fólk næstum engu, því fullkomin skák krefst þess að maður sjái aldrei fram hjá mylnu, og það tekst engum.

Algengar spurningar

Má ég taka mann sem stendur í mylnu?

Yfirleitt ekki. Menn í lokaðri mylnu eru verndaðir. Eina undantekningin er þegar allir menn andstæðingsins sem eftir standa eru í mylnum; þá máttu taka hvern sem er.

Telur mylna aftur ef ég opna hana og loka á ný?

Já. Ef þú færir mann út úr mylnunni og síðar til baka lokast hún aftur og þú tekur enn einn mann. Afgerandi myndin er tvær mylnur án sameiginlegs manns, í hvora vantar einn punkt og þessir punktar liggja hlið við hlið: einn maður gengur á milli og lokar mylnu í hverjum leik í stað annars hvers.

Hvað gerist ef ég get ekki leikið?

Þú tapar. Spilari án löglegs leiks tapar samstundis, jafnvel þótt hann eigi fjölda manna eftir á borðinu.

Hversu marga menn þarf til að mega halda áfram?

Þrjá. Þegar fyrsta hlutanum er lokið tapast skákin við að fara niður í tvo menn, því tveir geta aldrei myndað mylnu.

Er mylna leystur leikur?

Já. Hún var leyst með afturvirkri greiningu árið 1993 og er jafntefli með fullkomnu tafli beggja. Það hefur nánast engin áhrif á skákir milli fólks, þar sem stöðugt er horft fram hjá mylnum.